ویسکوزیته یا گرانروی ، یک مشخصه فیزیکی سیالات است ، که به مقاومت آنها در برابر جریان یافتن بستگی دارد . ویسکوزیته مایعات تابعی است از دما ، بدین معنا که با افزایش دما ویسکوزیته کم و با کاهش دما ویسکوزیته افزایش می یابد. ویسکوزیته در مورد روغن به طور عامیانه ، با نام وزن نیز شناخته می شود .
روغنها با ویسکوزیته های مختلف برای شرایط آب و هوایی مختلف تولید می شوند استفاده از روغن با ویسکوزیته بالا در زمستان؛ روانکاری موتور را تا زمان گرم شدن به تاخیر انداخته و در این مدت روغن به تمامی قسمتهای موتور نخواهد رسید ، همچنین استفاده از روغن با ویسکوزیته پایین در تابستان نیز باعث سایش قطعات موتور می گردد . پس انتخاب ویسکوزیته مناسب برای روغن موتور یک خودرو ، کاملا تابع شرایط آب و هوایی است ، که البته اخیرا وجود روغنهای چهار فصل ( Multi Grade ) یا همان چند ویسکوزیته ، نیاز به تغییر روغن ، به نسبت تغییر فصل یا شرایط آب و هوایی را تا حدودی بر طر ف نموده است ، اما استفاده از تنها یک نوع روغن چهار فصل از نوع مینرال برای تمامی فصول نیزپیشنهاد نمی شود.
انجمن مهندسین خودرو ( SAE ) برای راحتی کار ، میزان ویسکوزیته روغنها را بوسیله یکسری اعداد ، طبقه بندی نموده . این طبقه بندی برای روغن موتور بین ۰ تا ۶۰ می باشد . روغن های تابستانی که در دماهای بالا از غلظت کافی برخوردار هستند ، اعداد ویسکوزیته ای در حد ۳۰ تا ۶۰ داشته ( هر چه هوا گرمتر باشد ، باید از روغن با عدد ویسکوزیته بالاتر استفاده شود ) و روغن موتورهای زمستانی که در دماهای پایین براحتی جریان می یابند ، اعداد ویسکوزیته ای ما بین ۰ تا ۲۵ را داراهستند (هر چه هوا سردتر باشد ، باید از روغن با عدد ویسکوزیته پایین تر استفاده شود). برای تشخیص راحت تر عامه بعد از عدد ویسکوزیته روغنهای زمستانی حرف W درج می گردد که مخفف Winter می باشد ، همچنین بدلیل آنکه این طبقه بندی توسط “Society of Automotive Engineers “ابداع شده ، همیشه قبل از درج عدد ویسکوزیته مخفف نام این انجمن ( SAE ) نیز نوشته میشود .
روغنهایی که تنها دارای یک ویسکوزیته می باشند، تک ویسکوزیته نام دارند، اما روغنهایی که در سالهای اخیر با کمک علم شیمی و با افزودن پلیمر به روغن پایه تولید می شوند، توانایی داشتن ویسکوزیته های مختلف در دماهای مختلف را دارا هستند، این امر باعث می شود روغن در تمامی شرایط آب و هوایی از غلظت لازم برخوردار باشد، که این امر علاوه بر افزایش عمر موتور، تا حدی باعث کاهش مصرف سوخت نیز خواهد شد.
![](https://parsis-segal.ir/wp-content/uploads/2019/12/images-2019-12-01T214816.043-1-1.jpg)
کد SAE در روغنهای چهار فصل به صورت دو جزئی است، که عدد اول که به همراه حرف W می باشد، مربوط به پایین ترین ویسکوزیته آن روغن و عدد دوم معرف بالاترین ویسکوزیته آن روغن است. اما همانطور که ذکر شد، روغنهای چند ویسکوزیته بواسطه افزودن پلیمر به روغن ساخته می شوند، این پلیمرها به روغن اجازه می دهند تا در دماهای مختلف ویسکوزیته های مختلفی داشته باشد، در هوای سرد پلیمرها در خود جمع شده و باعث جریان یافتن راحت تر روغن می گردند و در گرما نیز پلیمرها شروع به باز شدن به صورت زنجیره های بلند نموده و روغن غلیظ می گردد، اما این افزایش و کاهش ویسکوزیته تنها تا حد مشخص شده برای همان روغن است، مثلا یک روغن ۱۰W-30 روغنی است با ویسکوزیته ۱۰ که در زمان گرم شدن ویسکوزته از ۳۰ نخواهد شد ؛ یعنی اگر مثلا این روغن در دمای ۱۰۰ درجه به ویسکوزیته ۳۰ برسد، در دماهای بالاتر نیز ویسکوزیته ای بیش از ۳۰ پیدا نخواهد کرد، که این امر بواسطه مقدار پلیمر افزوده شده برای دستیابی به عدد حداکثر۳۰ برای روغن ۱۰W-30 میباشد .
گرانروی پایین، مزایا و معایب
اگر روغن موتور با گرانروی پایین تری را انتخاب کنید؛
• زمان کمتری نیاز است تا روغن در بین اجزای موتور جریان یابد که این حالت می تواند سبب شود که زمان شروع به کار موتور کوتاهتر باشد.
• اما روغن با گرانروی پایین به مراتب خاصیت روانکاری بسیار کمتری نسبت به روغن های با گرانروی بالا دارند.
گرانروی بالا، مزایا و معایب
روغن موتورهایی که گرانروی بالایی دارند چند ویژگی دارند از جمله این که؛
• روغنی که گرانروی بالاتری دارد از موتورخودرو محافظت بهتری می نماید و روانکاری بهتری را ایجاد می کنند.
• روغن های با گرانروی بالاتر سبب می شوند که موتور نرم تر کار کند.
اما روغن موتوری با گرانروی بالا نقطه ضعف هایی هم دارد از جمله این که؛
• زمانی که شما قصد دارید خودرو خود را روشن کنید و شروع به استارت زدن می کنید زمان طولانی تری را باید سپری کنید تا روغن در تمام بخش های موتور گردش نماید و این را هم بهتر است بدانید که استارت زدن و شروع به کار کردن موتور به مراتب بیشتر از کار کردن عادی موتور بر روی فرسودگی موتور خودرو تاثیر گذار است.
![](https://parsis-segal.ir/wp-content/uploads/2019/07/download-6-4-1-1.jpg)