طبقه بندی انواع گریس

طبقه بندی انواع گریس

طبقه بندی گریس ها:

۱- تقسیم بندی گریس‌ها بر پایه تغلیظ کننده:

تنوع روغن  و ماده تغلیظ کننده باعث شده است تا انواع مختلف گریس با کارآیی گوناگون ساخته و عرضه گردد. بطور کلی گریس‌ها را می‌توان بر اساس نوع روغن بکار رفته در آنها به دو دسته معدنی و سنتزی تقسیم‌بندی کرده و مجددا هر دسته را بر اساس نوع تغلیظ کننده به شرح ذیل تقسیم‌بندی نمود.

گریس‌های صابونی:

گریس با صابونهای ساده: تغلیظ کننده این گریس‌ها عموما صابون‌های اسید‌های چرب با پایه‌های کلسیم، سدیم، لیتیم و آلومینیوم می‌باشند که نوع صابون اثر قابل ملاحظه‌ای در مشخصات گریس دارد.

گریس با صابون‌های مخلوط: تغلیظ کننده این گریس‌ها مخلوطی از صابون‌های ساده مختلف می‌باشد. استفاده از این مخلوط باعث ارتقاء گریس می‌گردد.

گریس با صابون‌های کمپلکس: تغلیظ‌کننده گریس‌های کمپلکس عبارت است از یک صابون ساده و نمک یک اسید معدنی یا نمگ اسید عالی که با وزن مولکولی کم تا متوسط می‌باشد. این کمپلکس باعث ایجاد برخی مشخصات بارز، مانند افزایش نقطه قطره‌ای شدن می‌گردد.

گریس‌های غیرصابونی: به آن دسته از گریس‌هایی اطلاق می‌گردد که تغلیظ کننده آنها از ترکیبات معدنی فعال شده مانند خاک فعال (بنتون) و یا مواد آلی (پلی اوره) بوجود آمده باشد.

درجه بندی گریس‌ها:

درجه بندی گریس‌ها بر مبنای قوام از سوی N L G I (National Lubricating Grease Institute)انستیتوی کلی گریس‌های روانکار (آمریکا) انجام می‌شود که این درجه‌بندی با مخفف عبارت فوق (NLGI) بعلاوه ارقام خاصی (از سه صفر تا ۶) ه نشانگر میزان قوام گریس است، بیان می‌گردد.

درجه ‌بندی (NLGI) بر مبنای آزمون نفوذپذیری مطابق با استاندارد (ASTM D 217) به شرح زیر تعیین می‌شود:

جدول شماره ۱- درجه‌یندی گریس به روش NLGI

درجه NIGLDIN 51818کاربردساختار (حالت فیزیکی)نفوذ پس از کارISO 2137نحوه استفاده
۰۰۰۰۰۰روانکاریچرخ‌دنده‌هاتقریبا مایعخیلی نرم۴۷۵…۴۴۵۴۳۰…۴۰۰۳۸۵…۳۵۵به کمک سیستم پمپ کننده مرکزی
۱۲روانکارییاتاقان‌هاژلاتینی نرم۳۴۰…۳۱۰۲۹۵…۲۶۵به کمک تلمبه گریس یا پمپ کننده مرکزی
۳روانکارییاتاقان‌هاژلاتینی۲۵۰…۲۲۰به کمک تلمبه گریس
۴آب‌بندی دستگاه‌هاسفت نیمه جامد۲۰۵…۱۷۵به کمک تلمبه گریس
۵۶روانکاری و آب‌بندی دستگاه‌هاخیلی سفت نیمه جامد تا جامد۱۶۰…۱۳۰۱۱۵…۸۵مستقیما به صورت جامد

جدول شماره ۲- طبقه‌بندی (NLGI) را برای گریس‌های خودروهای سبک و سنگین نشان می‌دهد. در این جدول گریس‌های مورد استفاده خودروها به ۵ گروه تقسیم شده‌اند. دو گروه اول که با حرف L شروع می‌شوند، مربوط به شاسی خودرو و سه گروه بعد که با حرف G آغاز می‌شوند، مربوط به یاتاقان‌های چرخ خودرو هستند.

جدول ۲- طبقه‌بندی NLGI برای گریس‌های خودروها ی سبک و سنگین

گروهنوع سرویسکارایی
LAشاسیدوره گریسکاری کمتر از ۳۲۰۰ کیلومتر و کاربرد در شرایط متوسط و سختپایداری در برابر اکسایش و پایداری در برابر تنش، محافظت در برابر خوردگی و سایش
LBشاسیدوره گریسکاری طولانی بالاتر از ۳۲۰۰ کیلومتر کارکرد در شرایط متوسط تا سخت با بارهای زیاد، ارتغاش و تماس با آبپایداری در برابر اکسایش و تنش، محافظت در برابر خوردگی و سایش حتی تحت بارهای زیاد و در حضور آلوگی دمای کاربرد ۴۰- تا ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد
GAیاتاقان چرخدوره گریسکاری متناوب در شرایط متوسط و سختپایداری در برابر اکسایش، دمای کارکرد ۲۰- تا ۷۰ درجه سانتی‌گراد
GBیاتاقان چرخکارکرد در شرایط متوسط مثل اتوبوس‌های سواری، کامیون‌ها در شهر و بزرگراه‌هاپایداری در برابر تنش، محافظت در برابر خوردگی و سایش دمای کارکرد ۴۰- تا ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد و در بعضی مواقع تا ۱۶۰ درجه سانتی‌گراد
GCیاتاقان چرخکارکرد متوسط تا سخت مثل (شرایط توقف و حرکت، یدک‌کشیدن و سربالایی)پایداری در برابر تنش، محافظت در برابر خوردگی و سایش دمای کارکرد ۴۰- تا ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد و در بعضی مواقع تا ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد

جدول شماره ۳- اثر شرایط دما و حضور آب بر گریس

مشخصه بر مبنایDIN 51502بالاترین دمای کاربردی ̊ Cرفتار در حضور آب درجه‌بندی (DIN 51807 PART 1)
C۶۰+۸۰+۱۰۰+۱۲۰+۴۰-۱ یا ۴۰-۰
DE۴۰-۳ یا ۴۰-۲۴۰-۱ یا ۴۰-۰ 
FG۴۰-۳ یا ۴۰-۲۹۰-۱ یا ۹۰-۰ 
HK۹۰-۱ یا ۹۰-۲۹۰-۱ یا ۹۰-۰ 
M۹۰-۳ یا ۹۰-۲ 
N۱۴۰+بر اساس نظر سازنده گریس
P۱۶۰+
R۱۸۰+
S۲۰۰+
T۲۲۰+
Uبالاتر از ۲۲۰+
توضیحات درجه‌بندی رفتار گریس در حضور آب:۰= مشخص‌کننده هیچونه تغییرات ناچیز ۲= مشخص‌کننده تغییرات متوسط۳= مشخص کننده تغییرات زیاد، ارقام ۴۰ تا ۹۰ زیر دمای محیط کار

جدول شماره ۴- بر مبنای پایین‌ترین دمای کاربرد

نشانه ۴دمای کاربردی ̊ C
۱۰-۱۰-
۲۰-۲۰-
۳۰-۳۰-
۴۰-۴۰-
۵۰-۵۰-
۶۰-۶۰-

جدول فوق نشان‌دهنده کارآیی گریس در پایین‌ترین دما بر مبنای استاندارد DIN 51805 در فشار ۱۴۰۰ میلی‌بار است.

در جدول زیر به صورت عمومی شرایط کارکرد انواع گریس آورده شده‌است.

دیده می‌شود که تغلیظ کننده استفاده شده در تولید گریس‌ها تاثیر مهمی در مشخصات گریس‌ها داشته و همه گریس‌ها به غیر از گریس صابون سدیم، در برابر آب پایدار هستند. همچنین به غیر از گریس صابون سدیم، در برابر آب پایدار هستند. همچنین به غیر از گریس کلسیم بقیه گریس‌ها در برابر دما پایداری قابل توجهی دارند.

جدول شماره ۵- مقایسه شرایط کارکرد انواع گریس‌ها

     پایه تغلیظ کننده  مشخصاتکمپلکس کلسیمکلسیملیتیمسدیمبنتون
نقطه قطره شدن(درجه سانتی‌گراد)۲۵۰-۲۱۰۱۰۰۲۰۰-۱۷۵۱۶۰ندارد
حداکثر دمای کاربرد در مصرف مداوم۱۵۰-۱۲۰۶۰۱۳۰-۱۱۰۱۲۰۱۶۰
قابلیت پمپ‌شدن در مصرف مداوممتوسطمتوسط تا خوبمتوسط تا خوبضعیف تا متوسطمتوسط تا خوب
استارت در دمای پایینپایین تا متوسطپایین تا متوسطپایین تا متوسطمتوسط تا بالاپایین تا متوسط
طول عمر مصرفمتعادلمتعادل تا بلند‌مدتمتعادل تا بلند‌مدتمتعادل تا بلند‌مدتکوتاه مدت
پایداری در برابر نرم شدن ارتباط با تغییرات دماعالیمتوسطمتوسطمتوسطمتوسط تا خوب
پایداری پس از کارمتوسطخوبخوبمتوسط ضعیفضعیف
برگشت‌پذیری در ارتباط با تغییرات دماعالیعالیعالیمتوسطمتوسط
پایداری در برابر آبعالی (بسیار پایدار)متوسطمتوسط (پایدار)ضعیفخوب (پایدار)
بافتکره‌ای تا نیمه فیبرینرم (کره‌ای)نرم (کره‌ای)فیبرینرم (کره‌ای)
مقاومت در شرایط فشار زیاد (EP)متوسط تا ضعیفضعیفضعیفمتوسطضعیف

* به عنوان مثال گریس ISO-L-XBCFB-2 با مشخصات خاص که از حرف بعد از کلمه ISO به شرح زیر مشخص می‌شود:

طبقه‌بندی گریس به روش DIN 51502

به مثال زیر توجه کنید: گریس آریا لیتیم EP3:

جدول شماره ۶: بر مبنای نواحی کاربرد گریس

مشخصهنقاط کاربردی
Kگریس برای روانکاری یاتاقان‌ها مطابق استاندارد DIN51825
Gگریس برای دنده‌های بسته مطایق استاندارد DIN51826
OGگریس برای دنده‌های باز
Mگریس برای یاتاقان‌های اصطکاکی/آب‌بندی

جدول شماره ۷: اطلاعات مربوط به مواد افزودنی

مشخصهاطلاعات اضافی در مورد مواد افزودنی
Fاضافه کردن مواد روانکار (مثلا مولیبدن دی سولفید MoS2)  و گرافیت
Eگریس دارای استر
FKگریس دارای هیدروکربن‌های فلونوردار
PGSiگریس دارای پلی گلیکونگریس دارای روغن سیلیکون
Pگریس دارای مواد با خاصیت EP

جدول شماره ۸: سازگاری گریس و ناسازگاری آنها بر اساس تغلیظ کننده

 آلومینیمکمپلکسباریمکلسیمکلسیم ۱۲ کمپلکسکلسیم کمپلکسخاک بنتونسدیم۱۲ لتیم هیدروکسیلیتیم کمپلکسپلی اوره
آلومینیمکمپلکسXIIIIIIBBB
باریمIXIIIIIIII
کلسیمIIXCBIICBI
کلسیم ۱۲ کمپلکسIICXBIICBI
کلسیم کمپلکسIIBBXIIBBB
خاک بنتونIIIIIXIIII
سدیمIIIIIIXIII
لتیم ۱۲ هیدروکسیBICCBIIXCB
لیتیم کمپلکسBIBBBIICXB
پلی اوره‌BIIIBIIBBX

سازگار= C ناسازگار=I  سازگاری محدود= B

جدول شماره ۹- طبقه‌بندی گریس به روش ISO6743-9

درجهنشانه چهارم کارآیی در شرایط EPرفتار در حضور آبدرجه حرارت‌های عملیاتیحرف اصلیحرف اصلی 
NLGI۰۰۰۰۰۰۱۲۳۴۵۶ Aگریس‌هایبدون موادافزودنی EPنشانه سوم***محافظت در برابر زنگ زدگی**شرایط محیط*حداکثر دمانشانه دومحداقل دمانشانه اول       X       L
     ۶۰۹۰۱۲۰۱۴۰۱۶۰۱۸۰>180     ABCDEFG      ۰-۲۰-۳۰-۴۰>-4-      ABCDE
Bگریس‌هایدارای موادافزودنی EPABCDEFGHILMHLMHLMHLLLMMMHHH
۲BF   C BXمثال 

* به عنوان مثال گریس ISO-L-XBCFB-2 با مشخصات خاص که از حرف بعد از کلمه ISO به شرح زیر مشخص می‌شود:
ISO-Lubricant C: حداکثر دمای کارآیی تا ۱۲۰
X: گریس F: رفتار در حضور آب، ترکیب از سازگاری با محیط مرطوب (M ) . محیط کاملا خیس (H) است.
B: حداقل دمای کارآیی تا ۲۰- B: این گریس دارای ماده افزودنی EP است.
عدد ۲: این گریس دارای درجه NLGI برابر ۲ است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *