روغن صنعتی

روغن صنعتی چیست؟

روغن صنعتی گروهی از روانکارها محسوب می‌شود که در ترکیب و کامپاندهای متفاوت سیال، گریس و روغن قرار دارند. احتمالاً از نام این محصول متوجه شده باشید که این دسته از محصولات برای کاهش سایش و فرسودگی در قطعات مختلف صنعتی استفاده می‌شوند.

روغن‌ها چگالی کمتری از آب دارند. این ویژگی منحصربه‌فرد در روغن‌ها باعث این پدیده می‌شود که روغن‌ها در آب شناور بمانند.

علاوه بر این ویژگی، پدیده دیگری هم به علت چگالی پایین روغن نسبت به آب وجود دارد و آن داشتن حالتی مایع در دمای عادی محیط است. علت وجود هم‌چین پدیده‌ای چربی‌های اشباع نشده روغن‌ها است که در حالت دمای معمولی دارای حالت مایع هستند.

روغن صنعتی
روغن صنعتی

 

از ویژگی‌های منحصربه‌ فردی که در محصولات خاص روغن‌های صنعتی می‌توان پیدا کرد، کمک به کاهش و یا جلوگیری از مقاومت الکتریکی است و علاوه‌برآن می‌تواند رسانایی گرمایی را هم افزایش داد.

روغن‌های صنعتی را می‌توان شامل تمام گروه‌های گاز، مایعات طبیعی، مایعات حیوانی، مایعات گیاهی، مایعات معدنی، مشتقات اسیدهای چرب و دیگر متریال‌ها، گریس‌های مواد معدنی، مواد پلیمری، موارد صابونی ساده و صابونی کمپلکس دانست.

امروزه شرکت‌های بزرگ دنیا پیشرفت‌های چشم‌گیری در زمینه تولید انواع روغن‌ها به‌خصوص روغن‌های صنعتی داشته‌اند. پیشرفت و توسعه علم و فناوری که سرعت آن روزافزون است از مهم‌ترین این پیشرفت‌ها بوده است.

محصولاتی که امروزه شرکت‌های بزرگ این حوزه به بازار مصرف‌کنندگان عرضه می‌کنند تفاوت زیادی با محصولات عرضه شده درگذشته دارد.

روغن‌های صنعتی که امروزه به بازار عرضه می‌شوند بر اساس روش‌ها و فرمولاسیون‌های ویژه و پیشرفته‌ای تولید می‌شوند و کاربرد بسیار گسترده‌ای در صنایع مختلف دارند.

روغن های صنعتی حدودا از  90% روغن پایه (معدنی، سنتتیک یا نیمه سنتتیک) و حدود کمتر از 10% موادافزودنی تشکیل شده اند.

مواد افزودنی ترکیبات شیمیایی هستند که به روغن پایه اضافه می شوند و برخی ویژگی های روغن پایه را بهتر می کنند یا ویژگی های جدیدی به آن می افزایند که از جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • ضد سایش ها
  • ضد زنگ ها
  • ضد کف ها
  • ضد اکسیداسیون ها
  • پاک کننده ها
  • متفرق کننده ها
  • بهبود دهنده های اصطکاک
  • بهبود دهنده های شاخص گرانروی
  • پایین آورنده های نقطه ریزش
روغن صنعتی
روغن صنعتی

انواع روغن صنعتی

محصولات صنعتی براساس دمای کارکرد و نوع ویسکوزیته به ایزو گرید های مختلفی تقسیم می شوند که به شرح ذیل است:

10، 15، 22، 32، 46، 68، 100، 150، 220، 320، 460، 680، 1000

بر اساس ایزو گریدهای فوق الذکر هر چه عدد بیشتر باشد گرانروی (ویسکوزیته) روغن بیشتر می باشد.

به عنوان مثال ویسکوزیته روغن دنده صنعتی Shell Omala S2 G 320 بیشتر از Shell Omala S2 G 150 می باشد.

انواع گریس صنعتی

انواع گریس های صنعتی نیز براساس قوامشان به گریدهای NLGI تقسیم بندی شده اند که عبارتند از:

000 و 00 و 0 و 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6

بر این اساس گریس با گرید NLGI 000 کاملا مایع و قابل اسپری شدن و گرید 6 کاملا جامد می باشد. به عنوان مثال گریس Shell Gadus S2 V220 000 قابلیت اسپری شدن دارد.

روغن ها از پالایش نفت خام تولید می شود و عمده ترین روانکار مصرفی در صنعت است، روغن ها باید دارای شرایط مناسب جهت روانکاری باشد به شرح ذیل است:

  1. گرانروی مناسب و ضریب اصطحکاک کم باشد.
  2. در برابر حرارت بالا دوام بیشتری داشته باشد و بخار نشود.
  3. خاصیت پاک کنندگی خوبی در کار دائم را داشته باشد.
  4. گرانروی بالایی داشته باشد.
  5. توانایی ایجاد لایه نازک از روغن در سطوح متحرک را دارا باشد تا از ساییدگی و فرسودگی جلوگیری کند.
  6. در هنگام روانکاری روغن کف نکند.
  7. باعث زنگ زدگی و خوردگی نشود.
  8. با مواد پلاستیکی و لاستیکی سازگار باشد.

گرانروی (Viscosity) روغن صنعتی

گرانروی به مقاومت روغن بر جاری شدن خودش نشان می دهد را گرانروی گویند. با تغییر در دمای روغن گرانروی آن تغییر می کند یعنی با گرم شدن روغن گرانروی آن کمتر می شود.

  • نقطه ریزش (Pour Point) روغن صنعتی: کمترین دمایی کاری که روغن در آن می تواند جاری شود.
  • نقطه اشتعال (Flash Point) روغن صنعتی: کمترین دمایی که روغن در آن می تواند به بخار تبدیل شود و در صورت تماس با شعله آتش مشتعل می شود.
روغن صنعتی
روغن صنعتی

چرا به روغن مواد افزودنی اضافه می شود؟

روغن صنعتی در اولین حالت خود که روغن پایه نامیده می شود. دارای ویژگی های لازم جهت استفاده در تجهیزات نبوده و برای تولید روغن با کیفیت که در برابر حرارت و کارهای سنگین بهترین بازدهی را دهد این مواد به روغن پایه اضافه می شود.

  1. پاك كننده ها و معلق كننده ها Dispersants & Detergent
  2. بهبود دهنده شاخص گرانروي VI –Improver
  3. مواد ضداكسيداسيون Anti-Oxidant
  4. موادضدساییدگي Anti-Wear
  5. مواد ضدخوردگي و ضد زنگ زدگي Anti-Rust & Oxidation
  6. مواد پايين آورنده نقطه ريزش Pour Point Depressant
  7. مواد ضدكف Anti-Foam