روغن ترانسفورماتور
روغن ترانسفورماتورReviewed by پارسیس سگال پویا on Sep 3Rating: 5.0روغن ترانسفورماتورروغن ترانس یا روغن ترانسفورماتور (Transformer) از اجزای اصلی ترانسفورماتور برق از زمان «جورج وستینگهاوس» تا کنون هستند.

روغن ترانس

روغن ترانس یا روغن ترانسفورماتور (Transformer) از اجزای اصلی ترانسفورماتور برق از زمان «جورج وستینگهاوس» تا کنون هستند.

در یک ترانس برق، در مدل های مختلف مانند ترانسفورماتور سه فاز، ترانسفورماتور افزاینده و ترانسفورماتور کاهنده و حتی دیگر وسیله هایی همچون مدار شکن ها و خازن ها روغن ترانس کاربرد دارد.

روغن ترانس یا روغن ترانسفورماتور چیست؟

روغن ترانس یا روغن عایق، روغنی است که در دمای بالا حالت و عملکرد ثابتی دارد و همچنین دارای خاصیت عایق الکتریکی بسیار فوری است.

این روغن ها در ترانسفورماتورهای روغنی، برخی خازن های با ولتاژ بالا، برخی کلیدهای ولتاژ بالای برق و مقاومت ها استفاده می شوند.

روغن ترانسفورماتور معمولا از گونه روغن های معدنی است، اما به طور کلی، فرمولاسیون های جایگزینی با ویژگی های بهتر مهندسی و محیطی با کارایی بهتر در حال رواج در بازار این روغن ها هستند.

اگر چه روغن های معدنی همواره کارایی لازم  به عنوان روغن ترانسفورماتور را دارند اما معایبی در آنها وجود دارد، که بدترین آنها خاصیت اشتعال بالا روغن ترانس برق است .

روغن های ترانس معدنی همچنین یک آلوده کننده محیط زیست به حساب می آیند و علاوه بر این، خاصیت عایق آنها با ورود کمترین مقدار آب به آنها کاهش پیدا می کند.

کاربردها و ویژگی های روغن ترانس

کاربردهای اصلی این روغن، عملکرد به عنوان یک عایق، جلوگیری از تخلیه بار الکتریکی در داخل یک ترانس برق و ایجاد جرقه و عملکرد به عنوان یک خنک کننده است.

با توجه به این کاربردها، این روغن ها باید دارای خاصیت و توان دی الکتریک بالا، پایداری و تحمل پذیری حرارتی بالا و پایداری شیمیایی باشند.

این روغن ها همچنین باید این خواص را بعد از قرار گرفتن تحت دمای زیاد در مدت طولانی حفظ کنند.

برای بهبود خنک سازی ترانسفورماتورهای بزرگ، محفظه این روغن مجهز به رادیاتورهای خنك كننده خارجی جهت گردش روغن در آنها و انتقال حرارت طبیعی می شوند.

این ترانس ها همچنین به فن های خنک کننده، پمپ روغن و انتقال دهنده گرما از روغن به آب مجهز می شوند.

قابلیت استفاده بیشتر، روغن ترانسفورماتورها در بازه های زمانی مشخص تست می شوند.

بعضی اوقات می توان کیفیت روغن را از طریق فیلتر کردن بهبود بخشید. انواع تست این روغن ها به چهار دسته تقسیم می شود:

  • آنالیز گازهای نامحلول
  • آنالیز فوران (Furan analysis )

آنالیز پی سی بی ( PCB Analysis)

تست های جامع الکتریکی و فیزیکی که عبارت اند از: رنگ و ظاهر روغن ترانس، ولتاژ شکست، محتوای آب، خاصیت اسیدی، فاکتور اتلاف دی الکتریک، نقطه اشتعال، نقطه ریزش، دانسیته و…

جزییات انجام این تست ها به طور کامل توسط موسسات مختلف استاندارد تشریح و منتشر شده است.

تست های فوران و فاکتور اتلاف دی الکتریک تنها مختص به کیفیت سنجی روغن ترانس نیستند بلکه برای تشخیص کلی ناسازگاری های اجزای درونی ترانسفورماتور برق یا مشکلات سیستم عایق ترانس، که بدون اورهال کامل ترانس قابل تشخیص نیستند، کاربرد دارند.

به طور کلی توصیه می شود که تست های جامع الکتریکی و فیزیکی سالانه ۲ بار، آنالیز گازهای نامحلول سالی ۱ بار و تست فوران هر ۲ سال یک بار برای ترانس هایی که بیش از ۵ سال کار کرده اند، انجام شود.

شرایط مناسب نگهداری و انبارش ترانس

مانند بسیاری از دیگر روان كارهاي صنعتي، این روغن نیز باید در برابر انواع آلودگی مراقبت گردد.

بهترین مکان برای نگهداری این روغن ها، فضای سر بسته و تمیز انبار است.

نفوذ رطوبت حتی در کمترین مقدار به این روغن ها می تواند باعث ایجاد مشکلات زیاد در ترانس برق شود؛

پس واضح است که این روغن ها باید تحت مراقبت کامل در مقابل باران، برف و هر منبع رطوبت دیگر قرار گیرند.

همچنین اگر نیمی از یک محفظه روغن را استفاده کرده اید، اطمینان حاصل کنید که برای انبارش، محفظه روغن را به صورت افقی، طوری که دریچه­ آن تحت پوشش روغن قرار بگیرد، قرار دهید.

همچنین باید محفظه روغن را در فضای خنک، بدون تغییرات زیاد دمایی نگهداری کرد و از وارد شدن هر گونه ضربه به آن جلوگیری کنید.

تعویض به موقع روغن ترانس، راهکار پیشگیری از خرابی

برای محافظت از ترانس ها در مقابل خرابی و جلوگیری از مشکلات، ضروری است که با توجه به نتایج تست های کیفیت سنجی در زمان مناسب نسبت به تعویض روغن ترانسفورماتورها اقدام شود. روغن ترانسفورماتور دارای کارایی و نقش بسیار مهم در ترانس برق است.

نیاز است که با اتخاذ تمهیدات مذکور و فیلتر کردن یا به تعویض به هنگام روغن، از دستگاه و سیستم ارزشمند ترانس ها محافظت شود.